Την κατάρτιση ενός ενιαίου πανελλαδικού σχεδίου για την υπογειοποίηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας σε κατοικημένες και δασικές περιοχές ζητά ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, μετά τα πρόσφατα περιστατικά πυρκαγιών στη Θεσσαλονίκη.
Σε ανακοίνωσή του, ο δήμαρχος ασκεί έντονη κριτική για την εκτεταμένη παρουσία εναέριων γραμμών και καλεί την κυβέρνηση και τον ΔΕΔΔΗΕ να επιταχύνουν τα έργα εκσυγχρονισμού. Χρησιμοποιώντας τον χαρακτηρισμό «συνήθης εμπρηστής», υποστηρίζει ότι βλάβες, επαφές καλωδίων και σπινθήρες μπορούν, υπό συνθήκες ισχυρών ανέμων και ξηρασίας, να προκαλέσουν πυρκαγιές.
Η νέα παρέμβαση έγινε μετά τη φωτιά που εκδηλώθηκε το βράδυ της Πέμπτης 23 Ιουλίου 2026 σε δασική περιοχή κοντά στα κοιμητήρια των Πεύκων. Για την αντιμετώπιση των εστιών κινητοποιήθηκαν 44 πυροσβέστες, δύο ομάδες της 2ης ΕΜΟΔΕ, εθελοντές και 12 οχήματα, ενώ επιχείρησαν και εναέρια μέσα. Για τη διερεύνηση των αιτιών ενεργοποιήθηκε το αρμόδιο ανακριτικό κλιμάκιο της Πυροσβεστικής.
Τι υποστηρίζει ο δήμος για τη φωτιά στα Πεύκα
Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, οι πρώτες εκτιμήσεις συνέδεσαν τη φωτιά με σπινθήρες από καλώδια του δικτύου ηλεκτροδότησης. Η πυρκαγιά αντιμετωπίστηκε πριν επεκταθεί, με τη συνδρομή της Πυροσβεστικής, της εθελοντικής ομάδας ΕΔΟΜΑΚ και της Πολιτικής Προστασίας του δήμου.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση, ωστόσο, αποδίδεται στον δήμο. Μέχρι την ανακοίνωση επίσημου πορίσματος από το ανακριτικό τμήμα της Πυροσβεστικής, η αιτία δεν μπορεί να θεωρείται οριστικά διαπιστωμένη.
Ο Σίμος Δανιηλίδης υποστηρίζει ότι δεν αρκούν μεμονωμένες παρεμβάσεις σε σημεία όπου έχουν ήδη καταγραφεί βλάβες ή περιστατικά. Ζητά να προηγηθεί καταγραφή των περιοχών υψηλού κινδύνου και να διαμορφωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την απομάκρυνση των εναέριων γραμμών από δάση, περιαστικές ζώνες και πυκνοδομημένους οικισμούς.
Το περιστατικό στον Εύοσμο
Ο δήμαρχος αναφέρεται και στη φωτιά που εκδηλώθηκε νωρίς το πρωί της 22ας Ιουλίου σε οικόπεδο με ξερά χόρτα και απορρίμματα, στην προέκταση της οδού Μαιάνδρου στον Εύοσμο.
Βιντεοληπτικό υλικό από την περιοχή κατέγραψε σπινθήρες από καλώδια και ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, οι οποίοι έπεφταν στο έδαφος λίγο πριν εκδηλωθεί η πυρκαγιά. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο από τις πυροσβεστικές δυνάμεις, χωρίς να επεκταθεί στις γειτονικές κατοικίες και επιχειρήσεις.
Και σε αυτή την περίπτωση, η εικόνα του βίντεο αποτελεί σημαντικό στοιχείο, αλλά η οριστική απόδοση ευθύνης προϋποθέτει τεχνική εξέταση του εξοπλισμού και επίσημο πόρισμα των αρμόδιων αρχών.
Σχέδιο για πόλεις και δασικές εκτάσεις
Ο Σίμος Δανιηλίδης ζητά η υπογειοποίηση να μη γίνεται μόνο στο πλαίσιο μεμονωμένων αναπλάσεων, αλλά να ενταχθεί σε σταθερό χρηματοδοτικό πρόγραμμα, με κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.
Η πρότασή του αφορά τα δίκτυα μέσης και χαμηλής τάσης μέσα στις πόλεις και στους οικισμούς, καθώς και τις γραμμές που περνούν μέσα ή κοντά σε δασικές εκτάσεις. Παράλληλα, προτείνει να μπορούν οι δήμοι να αναλαμβάνουν την υλοποίηση σχετικών έργων, εφόσον εξασφαλίζονται η χρηματοδότηση, οι τεχνικές εγκρίσεις και οι απαραίτητες αδειοδοτήσεις.
Η υπογειοποίηση δεν αποτελεί άγνωστη κατεύθυνση για τον ίδιο τον ΔΕΔΔΗΕ. Στο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου για την περίοδο 2026–2030 περιλαμβάνονται έργα αναβάθμισης σε δασικές περιοχές, με υπογειοποίηση ή μετατόπιση των δικτύων, καθώς και υπογειοποιήσεις σε αστικές ζώνες. Προβλέπονται ακόμη αντικαταστάσεις εναέριων γραμμών με συνεστραμμένα καλώδια και αλλαγές όδευσης σε δασικές εκτάσεις.
Δίκτυο άνω των 250.000 χιλιομέτρων
Η έκταση του ελληνικού δικτύου καθιστά την πλήρη υπογειοποίηση ένα ιδιαίτερα μεγάλο και πολυετές τεχνικό έργο.
Με βάση τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ για το τέλος του 2024, το δίκτυο μέσης τάσης είχε συνολικό μήκος περίπου 119.414 χιλιομέτρων, ενώ οι γραμμές χαμηλής τάσης έφταναν τα 131.329 χιλιόμετρα. Το άθροισμα ξεπερνά τα 250.000 χιλιόμετρα, χωρίς να περιλαμβάνει όλες τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις και κατηγορίες γραμμών.
Η δημοτική ανακοίνωση αναφέρει ότι περίπου το 90% του δικτύου είναι εναέριο και το 10% υπόγειο. Το Σχέδιο Ανάπτυξης 2026–2030 επιβεβαιώνει το συνολικό μέγεθος του δικτύου, αλλά στους συγκεκριμένους συγκεντρωτικούς πίνακες δεν παραθέτει ενιαία πανελλαδική κατανομή 90%-10% για το σύνολο των γραμμών μέσης και χαμηλής τάσης.
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει σχεδιάσει για την πενταετία 2026–2030 συνολικά 204 έργα, με επενδύσεις που υπολογίζονται σε 4,79 δισ. ευρώ. Στην κατηγορία αντικατάστασης και ανακαίνισης του δικτύου εντάσσονται παρεμβάσεις ανθεκτικότητας, έργα σε δασικές περιοχές και δράσεις που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η υπογειοποίηση δεν είναι η μοναδική παρέμβαση
Η μετατροπή όλων των γραμμών σε υπόγειες εγκαταστάσεις δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονα σε ολόκληρη τη χώρα. Απαιτεί σημαντικούς πόρους, εκσκαφές, αδειοδοτήσεις και συντονισμό με δήμους και διαχειριστές άλλων δικτύων.
Για τον λόγο αυτό, τα επίσημα σχέδια δεν προβλέπουν μόνο υπογειοποίηση. Περιλαμβάνουν επίσης μετατόπιση γραμμών, χρήση προστατευμένων καλωδίων, καθαρισμό της βλάστησης κοντά στο δίκτυο, αντικατάσταση παλιού εξοπλισμού και εγκατάσταση συστημάτων εποπτείας.
Το έργο του Ταμείου Ανάκαμψης για τα δίκτυα σε δασικές περιοχές αναφέρει ως βασικούς στόχους τη βελτίωση της ανθεκτικότητας και της αξιοπιστίας του συστήματος, τη μείωση των διακοπών και την προστασία των δασών και της άγριας ζωής.
Οι ισχυρισμοί για τις επιπτώσεις στην υγεία
Στην παρέμβασή του ο δήμαρχος συνδέει την απομάκρυνση των εναέριων γραμμών και με ζητήματα υγείας και ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας.
Η ανακοίνωση, πάντως, δεν συνοδεύει τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς με μετρήσεις, μελέτες για εγκαταστάσεις του δήμου ή επιστημονική αξιολόγηση. Επομένως, οι σχετικές αναφορές αποτελούν θέση του δημάρχου και δεν μπορούν να παρουσιάζονται ως τεκμηριωμένο συμπέρασμα για το σύνολο των εναέριων δικτύων.
Το βασικό και μετρήσιμο ζήτημα που αναδεικνύεται από τα πρόσφατα περιστατικά είναι η ανάγκη ελέγχου, συντήρησης και αναβάθμισης των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου συνυπάρχουν εναέριες γραμμές, πυκνή ή ξερή βλάστηση και κατοικίες.
Ο Σίμος Δανιηλίδης καλεί την κυβέρνηση να μετατρέψει τις υφιστάμενες παρεμβάσεις σε ένα μακροπρόθεσμο εθνικό πρόγραμμα, με προτεραιότητα στις περιοχές αυξημένου κινδύνου. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να καθοριστούν οι περιοχές που προηγούνται, ο προϋπολογισμός και το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.