Μια εκτεταμένη παρέμβαση στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του Επταπυργίου σχεδιάζει ο Δήμος Θεσσαλονίκης, με στόχο να αλλάξει την εικόνα της πρόσβασης σε ένα από τα σημαντικότερα και πιο επισκέψιμα μνημεία της πόλης.
Η προμελέτη της ανάπλασης έχει ολοκληρωθεί και, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του TheOpinion, το επόμενο βήμα είναι η υποβολή της στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ). Εφόσον εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις και ολοκληρωθεί η μελέτη, ο Δήμος επιδιώκει την ένταξη του έργου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου, με προϋπολογισμό που εκτιμάται σε περισσότερα από 2 εκατ. ευρώ και στόχο υλοποίησης μέσα στο 2028.
Η προμελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο δωρεάς προς τον Δήμο από τους αρχιτέκτονες μηχανικούς Εμμανουήλ Νικηφόρο, Λεωνίδα Τσομπόλη, Αλεξάνδρα Τζόλου και Δήμητρα Δόλλα.
Περισσότερος χώρος στους πεζούς και νέα πλατεία
Ο σχεδιασμός προβλέπει την αναδιοργάνωση της πλατείας μπροστά από το Επταπύργιο, με περισσότερο χώρο για περίπατο και στάση, νέες φυτεύσεις, καθιστικά, φωτισμό και βελτιωμένη πρόσβαση προς το μνημείο.
Κεντρικός στόχος είναι η περιοχή να πάψει να λειτουργεί κυρίως ως χώρος διέλευσης και άτυπης στάθμευσης και να αποκτήσει έναν περισσότερο οργανωμένο δημόσιο χώρο γύρω από την είσοδο του φρουρίου.
«Ο τρόπος που φτάνουμε και αποχωρούμε από το Επταπύργιο δεν αξίζει ούτε στο Επταπύργιο ούτε στη Θεσσαλονίκη», ανέφερε στο TheOpinion ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας Πρόδρομος Νικηφορίδης, σημειώνοντας ότι η σημερινή κατάσταση παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις σε υποδομές.
Ήπια κυκλοφορία σε τρεις δρόμους
Σημαντική αλλαγή αφορά τις οδούς Παπαρέσκα, Μακρυγιάννη και Τζαχείλα, οι οποίες προβλέπεται να μετατραπούν σε δρόμους ήπιας κυκλοφορίας.
Το πλάτος του οδοστρώματος σχεδιάζεται στα 3,50 μέτρα, ενώ η άτυπη παρόδια στάθμευση θα περιοριστεί ώστε να διευρυνθούν τα πεζοδρόμια και να δημιουργηθούν ασφαλέστερες διαδρομές για τους πεζούς.
Ιδιαίτερα στην οδό Μακρυγιάννη προβλέπεται τμήμα του οδοστρώματος να διαμορφωθεί στο ίδιο επίπεδο με το βόρειο πεζοδρόμιο, ώστε να δημιουργηθεί συνέχεια ανάμεσα στους δημόσιους χώρους και να μειώνεται φυσικά η ταχύτητα των οχημάτων.
Πού θα επιτρέπεται η στάθμευση
Η οργανωμένη στάθμευση εντός της περιοχής παρέμβασης συγκεντρώνεται στην οδό Μακρυγιάννη.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:
- μία θέση στάθμευσης ΑμεΑ,
- μία θέση ολιγόλεπτης στάσης, που θα μπορεί να εξυπηρετεί και mini van,
- πέντε θέσεις για δίκυκλα,
- ποδηλατοστάσιο πέντε θέσεων.
Στους υπόλοιπους δρόμους της παρέμβασης δεν προβλέπεται παρόδια στάθμευση. Για τα αυτοκίνητα των επισκεπτών θα εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ο υφιστάμενος χώρος στάθμευσης βόρεια του Επταπυργίου, ο οποίος βρίσκεται στα διοικητικά όρια του Δήμου Νεάπολης-Συκεών και εκτός της συγκεκριμένης ανάπλασης.
Παγκάκια με θέα στο μνημείο και πόσιμο νερό
Η νέα πλατεία προβλέπεται να αποκτήσει σειρά καθιστικών, μεταξύ των οποίων γωνιακό καθιστικό με άμεση θέα προς το Επταπύργιο και ευθύγραμμο καθιστικό μήκους έξι μέτρων.
Θα τοποθετηθεί επίσης βρύση πόσιμου νερού, με ειδική διαμόρφωση στη βάση της ώστε να μπορούν να εξυπηρετούνται και ζώα συντροφιάς.
Παράλληλα προβλέπονται φυτεύσεις, νέος αστικός εξοπλισμός και φωτιστικά στοιχεία, με τις παρεμβάσεις να σχεδιάζονται έτσι ώστε να μην ανταγωνίζονται οπτικά το μνημείο.
Πρόβλεψη και για τα όμβρια
Λόγω των μεγάλων κλίσεων στην περιοχή, η προμελέτη περιλαμβάνει ειδικές παρεμβάσεις και για τη διαχείριση των βρόχινων νερών. Προβλέπονται κανάλια αποστράγγισης, φρεάτια και σημεία συλλογής, καθώς και κατάλληλες κλίσεις σε δρόμους και πεζοδρομημένες επιφάνειες.
Γιατί εγκαταλείφθηκε ο παλιότερος σχεδιασμός
Η ανάπλαση του χώρου γύρω από το Επταπύργιο δεν συζητείται για πρώτη φορά. Το 2012 είχε προκηρυχθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού αρχιτεκτονικός διαγωνισμός για μια ευρύτερη περιοχή, που περιλάμβανε και αρχαιολογικούς χώρους.
Σύμφωνα με τον Δήμο, εξετάστηκε η δυνατότητα αξιοποίησης εκείνης της μελέτης, ωστόσο η παρέλευση των ετών και τα νέα δεδομένα οδήγησαν σε νέο σχεδιασμό, περισσότερο περιορισμένο στον άμεσα περιβάλλοντα χώρο του μνημείου.
Η παρέμβαση έρχεται παράλληλα με έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη από το Υπουργείο Πολιτισμού για την ευρύτερη ανάδειξη του οχυρωματικού συνόλου της Θεσσαλονίκης. Τον Ιούλιο του 2026 το ΥΠΠΟ ανακοίνωσε, μεταξύ άλλων, τον νέο φωτισμό του Επταπυργίου και των τειχών, ενώ τα βυζαντινά τείχη της πόλης περιλαμβάνονται από το 1988 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Το Επταπύργιο δημιουργήθηκε ως φρουριακό συγκρότημα στην Ακρόπολη της Θεσσαλονίκης και κατά την ύστερη βυζαντινή περίοδο αποτελούσε το τελευταίο οχυρωματικό καταφύγιο της πόλης. Από τα τέλη του 19ου αιώνα χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή, λειτουργία που διατήρησε έως το 1989, όταν πέρασε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Το χρονοδιάγραμμα για το 2028 παραμένει πάντως στόχος και όχι ακόμη οριστική ημερομηνία παράδοσης, καθώς προηγούνται η αρχαιολογική έγκριση, η ολοκλήρωση των μελετών και η εξασφάλιση της χρηματοδότησης.
Πηγή: TheOpinion