Με τη συμμετοχή πολιτών, φορέων και στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προχωρά ο σχεδιασμός για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του περιαστικού δάσους των Πεύκων στον Δήμο Νεάπολης-Συκεών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναδασωτέα έκταση των 1.344 στρεμμάτων, για την οποία διαμορφώνεται MasterPlan με στόχο έναν πιο οργανωμένο, προσβάσιμο και βιώσιμο δημόσιο φυσικό χώρο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του δήμου, η διαδικασία δεν περιορίζεται σε έναν τεχνικό σχεδιασμό από τις υπηρεσίες, αλλά περιλαμβάνει και τη συμμετοχή των ανθρώπων που ζουν κοντά στο δάσος ή το χρησιμοποιούν στην καθημερινότητά τους. Στόχος είναι οι προτάσεις των πολιτών και των φορέων να αξιοποιηθούν στα επόμενα στάδια του MasterPlan, ώστε οι παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της περιοχής.
Το σχέδιο αφορά μια περιοχή με ιδιαίτερη σημασία για τα Πεύκα και την ευρύτερη Θεσσαλονίκη, καθώς τα περιαστικά δάση λειτουργούν ως χώροι αναψυχής, φυσικής προστασίας και περιβαλλοντικής ισορροπίας. Η δημοτική αρχή συνδέει την παρέμβαση με την ανάγκη ενίσχυσης του πρασίνου, την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αστικής θερμικής νησίδας και την προστασία περιοχών που βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες ζώνες.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας πραγματοποιήθηκαν στα Πεύκα δύο εργαστήρια συμμετοχικού σχεδιασμού, στο Δημοτικό Κατάστημα. Στο πρώτο συμμετείχαν πολίτες, ενώ στο δεύτερο φορείς, τοπικοί σύμβουλοι και στελέχη του δήμου. Τα εργαστήρια έγιναν στο πλαίσιο του έργου «Αστικά Πάρκα Βιοποικιλότητας» της Ευρωπαϊκής Αστικής Πρωτοβουλίας – Καινοτόμες Δράσεις, με τα συμπεράσματα να αναμένεται να τροφοδοτήσουν τον επόμενο κύκλο του σχεδιασμού.
Στη διαδικασία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Κεντρικής Μακεδονίας, του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ – Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών και της ΠΟΜΑΜΕΑ Κεντρικής Μακεδονίας. Η συμμετοχή επιστημονικών και κοινωνικών φορέων δίνει στον σχεδιασμό πιο διευρυμένο χαρακτήρα, καθώς συνδυάζει περιβαλλοντική γνώση, εμπειρία από το πεδίο και ανάγκες προσβασιμότητας.
Οι συζητήσεις οργανώθηκαν γύρω από πέντε βασικούς άξονες: οικολογική αποκατάσταση, βλάστηση και βιοποικιλότητα, χρήσεις και καθημερινή εμπειρία των πολιτών, προσβασιμότητα και διαδρομές, ασφάλεια και πολιτική προστασία, καθώς και διακυβέρνηση, συμμετοχή και βιωσιμότητα. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να συνδεθεί η περιβαλλοντική αποκατάσταση με την καθημερινή χρήση του χώρου από την τοπική κοινωνία.
Από τα εργαστήρια προέκυψαν προτάσεις για ένα δάσος καθαρό, ασφαλές, προσβάσιμο και ανοιχτό σε ήπιες δραστηριότητες. Μεταξύ άλλων, οι συμμετέχοντες πρότειναν οργανωμένα μονοπάτια για περπάτημα, τρέξιμο και ποδηλασία, με σήμανση, ψηφιακή χαρτογράφηση και διαδρομές κατάλληλες για άτομα με αναπηρία. Ζητήθηκαν επίσης οργανωμένα σημεία εισόδου, δυνατότητα πρόσβασης μέσω δημόσιας συγκοινωνίας, χώροι ανάπαυσης, σκίασης και παροχής νερού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη δημιουργία ενός μόνιμου συμμετοχικού μοντέλου διαχείρισης, με συνεργασία δήμου, πολιτών, συλλόγων, σχολείων, επιστημονικών φορέων και επιχειρήσεων. Στις ιδέες που καταγράφηκαν περιλαμβάνονται ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης, «υιοθεσία» μονοπατιών ή ζωνών από σχολεία και συλλόγους, εθελοντικές δράσεις παρακολούθησης της φύσης, σχολικές επισκέψεις, ξεναγήσεις, βοτανικοί και θεματικοί κήποι, καθώς και εκπαιδευτικές διαδρομές με πινακίδες και QR codes.
Στο τραπέζι τέθηκε ακόμη η αξιοποίηση των πρώην λατομείων ως χώρων πολιτισμού και εκπαίδευσης, με ήπιες χρήσεις μικρής κλίμακας. Η πρόταση αυτή συνδέει την περιβαλλοντική ανάδειξη με τη γεωλογική και βιομηχανική ιστορία της περιοχής, χωρίς να μετατρέπει το δάσος σε χώρο έντονης εκμετάλλευσης ή βαριάς παρέμβασης.
Η αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Πρασίνου, Παρή Γενίτσαρη, σημείωσε ότι οι απόψεις και οι εμπειρίες των πολιτών θα αξιοποιηθούν στα επόμενα στάδια του MasterPlan, ώστε ο σχεδιασμός να λαμβάνει υπόψη την προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση και τη σύνδεση της περιοχής με την τοπική κοινωνία και το ευρύτερο αστικό περιβάλλον.
Το έργο για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της αναδασωτέας περιοχής των Πεύκων έχει προϋπολογισμό 2 εκατ. ευρώ και παρουσιάστηκε σε σύσκεψη του δήμου με την ηγεσία του Πράσινου Ταμείου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η προετοιμασία αυτή λειτουργεί ως βάση για την υποβολή ολοκληρωμένου φακέλου χρηματοδότησης, ενώ είχε προηγηθεί έργο ενίσχυσης της πυροπροστασίας κατοικημένων περιοχών με περιαστικά δάση, προϋπολογισμού 287.591 ευρώ, που χρηματοδοτήθηκε από το Πράσινο Ταμείο.
Το επόμενο στάδιο θα δείξει πώς οι προτάσεις που καταγράφηκαν θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Το ζητούμενο για το περιαστικό δάσος των Πεύκων είναι να συνδυαστούν η πυροπροστασία, η οικολογική αποκατάσταση και η καθημερινή πρόσβαση των πολιτών, χωρίς να χαθεί ο φυσικός χαρακτήρας της περιοχής.